David Kaye, de speciale VN-rapporteur voor de vrijheid van meningsuiting, vindt dat de nieuwe EU-auteursrechtrichtlijn niet in lijn is met de internationale standaarden voor de vrijheid van meningsuiting. Hij heeft vooral kritiek op artikel 13 en de daaruit voortvloeiende uploadfilters.

VN-expert

Kaye zegt dat Europa een verantwoordelijkheid heeft om zijn auteurswetgeving te moderniseren in dit digitale tijdperk, 'maar dit zou niet ten koste mogen gaan van de vrijheid van meningsuiting die Europeanen vandaag de dag hebben'. "Artikel 13 lijkt erop gericht om internetplatforms te bewegen tot het monitoren en het beperken van user-generated content, zelfs bij het uploaden. Zulke druk om te komen tot filtering voorafgaand aan de publicatie is niet alleen onnodig, maar ook disproportioneel als oplossing voor het bestrijden van inbreuken op het auteursrecht op internet", aldus Kaye.

De VN-rapporteur gaat ook in op de uitzonderingspositie die in vernieuwde auteursrechtrichtlijn is opgenomen voor relatief nieuwe aanbieders die op de Europese markten slechts een klein aandeel hebben. Op grond van de laatste versie van de richtlijn zullen de meeste platforms niet voldoen aan de uitzonderingsregels, stelt Kaye. Hij voorziet dan ook dat zij te maken krijgen met 'juridische druk om dure, uitgebreide filterinfrastructuur in te stellen en te onderhouden om zodoende aan de richtlijn te voldoen'. "Op de lange termijn brengt dit de toekomst van de informatiediversiteit en het mediapluralisme in gevaar, omdat alleen de grootste spelers in staat zullen zijn om deze technologie te betalen."

Dit laatste punt werd eerder ook al aangehaald door de Duitse privacywaakhond. Volgens Ulrich Kelber, het hoofd van de Bundesbeauftragte für den Datenschutz und Informationsfreiheit, leidt de richtlijn tot de instelling van uploadfilters en bevoordeelt dat de grote partijen. Dat is in zijn ogen niet alleen het geval omdat kleine platforms en serviceproviders niet in staat zijn licentieovereenkomsten te sluiten met alle denkbare rechthebbenden. Kelber stelt ook dat kleinere partijen niet in staat zijn hun eigen uploadfilters in stellen, waardoor ze moeten terugvallen op de tools, filters en technologie van grote it-bedrijven. Volgens hem leidt dat tot een 'oligopolie' waarbij slechts een kleine groep leveranciers van filtertechnieken overblijft die min of meer al het internetverkeer van relevante platforms en diensten beheert. Daarmee krijgen ze volgens Kelber verreikende informatie over alle gebruikers in handen.

Kaye vindt dat specifieke regels nodig zijn om de vrijheid van meningsuiting te verdedigen. Bij gebrek hieraan is het volgens hem 'verre van duidelijk' hoe EU-lidstaten en internetplatforms moeten voldoen aan de waarborgen van de richtlijn. Het gaat hierbij om een uitzonderingspositie voor citaten, kritiek, recensies en het gebruik van auteursrechtelijke beschermd materiaal voor karikaturen, parodieën en pastiches. Kaye stelt dat zelfs de meest ervaren advocaten moeite hebben om overtredingen van auteursrechtelijke regels te onderscheiden van uitzonderingen op deze regels, die ook nog eens per lidstaat verschillen. "Het gebrek aan duidelijke, precieze taal in de richtlijn creëert nog meer juridische onzekerheid", aldus de VN-expert.

Achter gesloten deuren werd eerder al overeenstemming bereikt over de auteursrechtrichtlijn, inclusief de omstreden artikelen 11 en 13, waarbij het gaat over respectievelijk de 'linktaks' en 'uploadfilters'. Deze overeenstemming volgde nadat Frankrijk en Duitsland een compromis hadden bereiktTussen 25 en 28 maart wordt tijdens de plenaire sessie in het Europees Parlement definitief over de richtlijn gestemd.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment