In een digitale wereld waar elke seconde honderden artikelen worden gepubliceerd, is het soms best lastig om feit en fictie van elkaar te scheiden. Daarom kondigde Google in oktober 2016 een "Fact Check"-tag aan voor nieuwsberichten. Deze dienst was eerst beperkt tot een aantal landen (en Google Nieuws), maar is nu wereldwijd en in alle talen beschikbaar.

 

 

WAT IS EEN "FACT CHECK"-TAG?

Als je nu een zoekopdracht uitvoert kunnen er resultaten tussen staan waar een 'factcheck' op is uitgevoerd; oftewel een controle op feitelijke juistheid. In een tekstfragment vind je informatie over de bewering, door wie het is gecheckt en een korte samenvatting van de check, zoals 'voor het grootste deel waar' of 'niet waar'. Op deze manier kun je makkelijker bepalen of het nepnieuws betreft.

WIE CHECKT HET?

De factchecks worden niet door Google zelf uitgevoerd, maar door externe partijen als mediabedrijven en factcheckorganisaties. Op dit moment zijn er 115 organisaties die meewerken, waaronder de Correspondent. Er zijn echter wel voorwaarden voor uitgevers die Fact Check willen gebruiken. „Alleen factcheck-content van uitgevers die volgens onze algoritmes gezaghebbende bronnen van informatie zijn, komt in aanmerking voor opname in de zoekresultaten”, aldus Google in een blogpost. Bovendien moet de site van een bedrijf aan bepaalde technische voorwaarden voldoen.

WAT ZIJN DE NADELEN? 

Niet elk zoekresultaat zal ook daadwerkelijk gecheckt zijn, zeker niet nu de dienst nog vrij nieuw is. Bovendien kan het voorkomen dat verschillende factcheckers het niet met elkaar eens zijn over een nieuwsbericht. Daarnaast is het maar de vraag in hoeverre nepnieuws in Nederland een probleem is/gedetecteerd kan worden. Bij een soortgelijk systeem van Facebook is tot nu toe geen nepnieuws van enig gewicht gevonden, meldt Villamedia

Google is zelf in ieder geval overtuigd van het belang van factchecks: „We denken dat het zichtbaarder maken van Fact Check in de resultaten van Google Zoeken het eenvoudiger voor gebruikers maakt om hun eigen gefundeerde mening te vormen.”

WAT DOET FACEBOOK EIGENLIJK?

Ook Facebook is aan het experimenteren met maatregelen. In tegenstelling tot Google zoekt het bedrijf actief naar samenwerkingen met organisaties die berichten op Facebook willen factchecken. In Nederland zullen naar alle waarschijnlijkheid NU.nl en Nieuwcheckers (initiatief van de Universiteit Leiden) meewerken. Deze organisaties kunnen berichten die zijn gemeld door gebruikers als waar of onwaar bestempelen, waarna er een waarschuwing bij komt te staan.

Vanuit het medialandschap kwam hevige kritiek op het initiatief van Facebook, met name over een gebrek aan commerciële compensatie: „Zelfs hiervoor wil Facebook nieuwsorganisaties niet betalen”, aldus Thomas Bruning van de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ) op Twitter. Facebook gaf onlangs echter aan open te staan voor een commerciële relatie.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment